Squash, mücadele düzeyi en yüksek sporlardan biri. Tenisle birçok ortak öge içermesinden dolayı duvar tenisi olarak da bilinen bu spor, oldukça yüksek bir fiziksel dayanıklılık gerektiriyor. Kendine özgü oyun alanı, kuralları ve vuruş teknikleri ile hem eğlenceli hem de heyecanlı bir spor. “Squash nasıl oynanır, kuralları nelerdir?” diye merak ediyorsan bu heyecanı birlikte keşfedelim.
Squash, iki veya dört kişi ile oynanan bir raket sporu. Hızlı tempolu bir spordur ve iki kişi arasında tekler, dört kişi arasında ise çiftler şeklinde oynanır. Squash sporunun yapıldığı ortam kapalı olur ve duvarlar bu oyunda önemli yer tutar. Çünkü oyun, sporcuların raket yardımıyla topu duvarlara çarpması şeklinde ilerler.
Hız, çeviklik, fiziksel dayanıklılık, refleks ve strateji gerektiren bu oyun, aynı zamanda zihinsel bir mücadele de içerir. Rakibin hamlelerini öngörebilmek ve stratejik vuruşlarla karşılık vermek oldukça önemli. Karşılık verirken amaç, topu rakibin ulaşamayacağı yere gidecek şekilde duvara çarptırmaktır.
Squash oyununun kökeni, 19. yüzyılın başlarına dayanıyor. İngiltere’de ortaya çıktığı bilinen oyun, Londra’da bir okulda doğmuş. Harrow isimli okulun öğrencilerinin oynadığı “rackets” isimli oyun, bu sporun atası olmuş. Sonradan verilen isim olan squash, Türkçede “ezilme, sıkışma” anlamına geliyor. Bu kelimenin tercih edilme sebebi ise duvara çarpan topun ezilme sesi çıkarması.
Zamanla popülerleşen oyun İngiltere’den sonra Mısır’da da yayılmış. Ardından bu ülkelerde kulüpler kurularak resmî bir spora dönüştürülmüş. 1920’lerde ise oyunun resmî kuralları yayımlanmış.
Günümüzde 180’den fazla ülkeye yayılmış olan bu zorlu sporda İngiltere, Mısır, Pakistan ve Malezya gibi ülkeler dünya çapında başarılarıyla biliniyor. Sporun uluslararası organizasyonları ise Dünya Squash Federasyonu (WSF) tarafından yönetiliyor.
Duvar tenisi, etrafı dört duvarla kapalı bir kortun içinde oynanır. Oyuncular aynı duvara karşı dururlar ve sırayla topa vururlar. Topun ön duvara çarpıp gelmesi gerekir. Ön duvara çarpıp gelen top yere bir kere değdikten sonra diğer oyuncu vuruş yapabilir. Sayı almak için yapılması gereken, topu rakibin yetişemeyeceği bir noktaya düşürmek. Bunun için de topun çarptığı nokta ve vuruş hızı dikkatle ayarlanmalıdır.
Uluslararası müsabakalar genellikle 11 sayılık sistemle oynanır. Alınan her sayı için 1 puan eklenir ve 11 puana ilk ulaşan sporcu seti kazanır. Fakat 11 sayıya ulaşan sporcunun kazanabilmesi için farkın en az 2 sayı (örneğin 11 - 9) olması gerekir. Aksi halde fark 2 sayı olana kadar set devam eder. Set adedi ise genellikle 3 veya 5’tir.
Squash kuralları teoride oldukça basit. Pratikte uygulanması ise sporcunun başarısına bağlı. Başlıca kurallar şu şekilde:
Stratejik açıdan zenginliğe sahip olan squahs’ta sporcuların kullandığı çeşitli vuruş teknikleri vardır. Bu tekniklere şöyle örnekler verebiliriz:
Squash resmî müsabakalarda tek başına oynanmaz. Tek başına oynanmasındaki amaç antrenmandır. Sporcular, partnerleri olmadığı zaman vuruş tekniklerini geliştirmek ve kondisyonlarını korumak için tek başlarına duvar tenisi oynarlar. Bir maç yapabilmek için 2 kişi (1’e 1) veya 4 kişi (2’ye 2) gerekir.
Squash’ın başlıca ekipmanları top ve rakettir. Bunların dışında sporcuların ihtiyaç duyduğu farklı ekipmanlar da vardır. Söz konusu ekipmanlardan bazıları şöyle:
Squash topu özelliklerinin başında zıplama seviyesi gelir. Farklı zorluklar için az veya çok zıplayan toplar tercih edilir. Genellikle kauçuktan yapılan bu küçük topun üzerinde renkli noktalar bulunur. Renkli noktalara göre zıplama seviyeleri ise şöyledir:
Squash raketi ile tenis raketi farkı, ağırlık noktasında ortaya çıkar. Tenis raketi 250 - 350 gram arasındayken diğeri 110 - 170 gram arasında olup daha hafiftir. Duvar tenisi raketinin sapı daha uzun, yüzey alanı küçük ve çerçevesi daha dardır.
Oyunun oynandığı squash salonu, dört tarafı duvarlarla çevrili bir korttur. Kortun ön ve yan duvarları en az 18 milimetre kalınlığındaki ahşap panellerle kaplıdır. Bu paneller, 60 Newton basınca kadar dayanıklılığa sahiptir. Zemin ise tahta veya sentetik malzemeden yapılırken üzerinde belirli saha çizgileri yer alır.
Ön duvar, oyunun asıl alanıdır. Bu duvarda servis çizgisi ve sınırları belirleyen “tin” isimli şeritler bulunur.
Kortla ilgili ölçüler ise şöyledir:
Uzunluk | 9750 mm |
Genişlik | 6400 mm |
Çapraz Uzunluk | 11665 mm |
Kort Yüksekliği | 4570 mm |
Tavan Yüksekliği | 5640 mm |
Ön Duvar Servis Çizgisi Yüksekliği | 1780 mm |
Half Kort Çizgisi | 4260 mm |
Arka Cam Duvar Yüksekliği | 2130 mm |
Servis Kutusu | 1600 mm x 1600 mm |
Squash faydaları olan bir spordur. Sadece eğlence ve heyecan amaçlı değil, bireysel bir sportif faaliyet olarak da tercih edilebilir. Söz konusu faydaları şöyle sıralayabiliriz:
Standartların dışına çıkmak, farklı bir spor deneyimi yaşamak ve bu faydaların etkisini görmek için squash oynamaya başlayabilirsin. Squash veya diğer sportif faaliyetler için kadın spor ayakkabı ve erkek spor ayakkabı kıyafet, ekipman ve aksesuar ihtiyacın varsa da House of SuperStep’e göz atman yeterli.