Kış aylarının popüler sporlarından kayak, tamamen amatör olarak yapılması zor bir aktivite. Bazı fiziksel teknikleri bilmek gerektirir ve yanlış yapıldığında sakatlanma riski taşır. Ayrıca özel ekipmanlar kullanılan bir spor dalı. Dolayısıyla güvenli bir şekilde kaymak için mutlaka bir eğitmenden destek almak gerekir. Eğitmen desteğinin yanında kayak dersi almak da şart. Peki, kayak nasıl ve ne kadar sürede öğrenilir? Konu hakkındaki tüm soruların cevapları için yazımıza birlikte göz atalım.
Kayak; kar üzerinde özel ayakkabılar, kayak tahtaları ve kayak batonları ile yapılır. Kayarak ilerlemeyi temel alan bu sporu yapmak için özel ekipmanlar ve kıyafetler gerekir. Kar üzerinde yapıldığı için kıyafetler, kişiyi aşırı soğuktan korumaya yöneliktir. Sert fiziki hareketler gerektirdiği için de sakatlanmalardan koruyacak ekipmanlar kullanılır.
Kaymanın temelinde denge kurmak var. Bu dengeyi, yön verme ve hız kontrolü ile birleştirerek kayak yapılır. Bu nedenle yüksek dikkat ve koordinasyon sahibi olmak gerekir. Kaymaya başlamadan önce ayakkabılar giyilir ve tahtalara sabitlenir. Kayarken dizler hafif bükülür ve vücut ağırlığı öne verilir. Denge için ise batonlardan destek alınır. Yani hem ayaklar hem kollar hem de vücudun gövdesi bu sporu yaparken aktif olarak kullanılır.
Kayak, sadece kar üstünde kaymaktan ibaret bir spor değil. Dikkat ve dengeyi bir araya getirmen, bunları doğru tekniklerle uygulaman gerekir. Ayrıca sakatlanma riski de barındırmasından dolayı amatör olarak yaparken bile eğitim almalısın. Bazı temel hareketleri kendi kendine öğrenebilirsin, ama yine de uzun süre pratik yapman gerektiğini unutmamalısın.
Dışarıdan kolay gibi görünen bu sporu kendi kendine öğrenmen hem uzun sürer hem de sağlıklı değildir. Dolayısıyla profesyonel bir kayak eğitmeninden destek almalısın. Eğer bu sporu sadece eğlence amaçlı yapacaksan kısa süreli bir eğitim ile temel düzeyde kayak yapabilirsin. Ama rahat bir şekilde uzun uzun kaymak ve her kış düzenli olarak bu sporu yapmak istiyorsan mutlaka tam kapsamlı bir eğitimden geçmelisin.
Temel hareketlerde başlıca amaç dengede durmak. Bu sporda sadece kaymak değil, durmayı ve düşmeyi bilmek de önemli. Bunların etrafında şekillenen bazı teknikleri ve hareketleri ilk deneyim öncesinde mutlaka öğrenmelisin.
Durma hareketi, tahtaların ön uçları birbirine yaklaştırılarak yapılır. Yani kayak tahtalarının ön uçlarıyla bir üçgen oluşturarak dengeli bir şekilde durabilirsin. Temel kayma hareketi ise genellikle “paralel kayma” olarak bilinir. Bu harekette yapman gereken, kayak tahtalarını düz ve birbirlerine paralel şekilde tutmak. Batonlarla kendini iterek ilerlemeye başlayabilirsin.
Yön verme hareketi, sadece batonlarla değil vücutla da yapılır. Vücudunu yönelmek istediğin tarafa eğip ağırlığı o yöne vererek yönünü değiştirebilirsin. Sakatlanma riskini ortadan kaldırmak için ise düşmeyi bilmelisin. Düşeceğini fark ettiğin anda dizlerini bükmeli, ellerini göğüs hizana getirmelisin. Bu şekilde düştüğün takdirde hem zarar görme riskin azalır hem de yerden kalkman kolay olur.
Kayak öğrenmenin yolu profesyonellerden destek almaktan geçer. Kendi kendine bir ders planı çıkarıp uygulayarak bu sporu öğrenmen oldukça zor. Çünkü birçok teknik ve yöntem, uzmanından öğrenilerek ve sıkça pratik yapılarak kazanılır. Bu doğrultuda öğrenmek için ilk yapman gereken bir kursa yazılmak.
Öğrenme süreci aşama aşama ilerler. İlk aşamada ekipmanları ve kıyafetleri tanıman gerekir. Hangi kıyafetin ne amaçla giyildiğini ve hangi ekipmanın ne işe yaradığını net bir şekilde öğrenmelisin. Bu ekipmanları nasıl kullanman gerektiğini ise sonraki aşamada öğrenebilirsin.
Kaymaya geçmeden önce karda dengeli bir şekilde durma ve karda yürüme öğretilir. Çünkü kaymadan önce takımlarınla pozisyon alman gerekir ve bu süreçte düşmemen için durmayı ve yürümeyi bilmelisin. Ardından kayarken nasıl yavaşlayıp duracağın öğretilir. Bu aşamadan sonra kayma evresi gelir.
Kayma; çeşitli hareketler ile yön değiştirme, dönüş ve hız kontrolü tekniklerini içerir. Bu teknikler sayesinde kontrolü ele alır ve stabil bir şekilde kayabilirsin. Yine de aldığın derslerle birlikte öğrenmek için sık sık pratik yapman gerektiğini unutmamalısın.
Kayak öğrenmek yeni başlayanlar için bir miktar zor olabilir. Fakat disiplinli ve sabırlı bir çalışma ile süreçler kolaylaşır. Örneğin ilk kez kayak öğrenmeye başladığında sık sık düşeceğini bilmelisin. Bunun son derece doğal olduğunu da unutmamalısın. Çünkü bu, denge temelli bir spordur; fakat alışık olmadığın kıyafetler ve ekipmanlar, dengede durmanı zorlaştırır. Bu nedenle ilk denemelerinde düşmelere karşı hazırlıklı olmalısın. Düşme ve kalkma tekniklerini önceden öğrenmen bu aşamada işlerini kolaylaştırır.
Öğrenme süreci başta zor olur, zamanla kolaylaşır. Eğitim sürecinde bedensel koordinasyonunu geliştirdikçe hareketleri daha kolay yaparsın. Duruş, ilerleme, yön verme, dönüş ve yavaşlama tekniklerini ayrı ayrı öğrendikten sonra bunları koordineli şekilde bir arada kullanman kolayca kaymanı sağlar. Önemli olan sabırlı olman ve acele etmeden öğrenmeye çalışman.
Kayak öğrenmek için en erken yaş genellikle 4-6 olarak kabul edilir. Yani çok küçük yaşta kayak öğrenmeye başlamak mümkün. Birçok eğitim kurumunda ilk yaş grubu 4-6 olarak belirlenir. Öğrenmeye çok açık olunan bu yaşlarda eğitim almak elbette çok faydalı olur. Bu sporu küçük yaşlarda öğrenenler ileride daha profesyonel bir şekilde yapabilirler.
Öğrenmeye küçük yaşlarda başlanabilmesi, ileri yaşlardaki sporcuların öğrenemeyeceği anlamına gelmez. Fiziksel gücünü ve vücut koordinasyonunu kaybedecek kadar yaşlı olmayan herkes bu sporu öğrenebilir. Yani kaç yaşında olursan ol kayak öğrenmeye başlayabilirsin.
Öğrenme süresi kişiye ve eğitmene göre değişir. Başlangıç seviyesinde kayak öğrenmek ise ortalama 5 ders sürer. İlk derslerde denge, duruş ve yavaşlama gibi teknikler ele alınır. Sonraki dersler yön değiştirme, dönüş ve hız kontrolüne odaklanır. Beşinci derse geldiğinde tek başına kısa süreli kaymalar gerçekleştirebilirsin. Bu noktada önemli olan kısa sürede öğrenmek değil, doğru bir şekilde öğrenmek. Güvenli bir şekilde kaymak için zamana takılmamalı, teknikleri ve hareketleri tüm detaylarıyla öğrenmelisin.
Kayağı ne kadar sürede öğreneceğin tamamen sana bağlı, fakat belirli bir asgari sürenin olduğu da gerçek. Genellikle bir iki hafta içinde bu sporu yapabilecek noktaya gelebilirsin. Tabii bu noktada derslerin sıklığı ve pratik süren de çok önemli. Yani eğitime fazlasıyla zaman ayırdığında bir hafta gibi bir süre içinde de kaymayı öğrenebilirsin.
Eğitime harcadığın zaman kadar pratiğe harcadığın zaman da önemli. Bilgileri sadece teoride bırakmamalı, pratiğe de dökmelisin. Her dersin ardından pratik yapmalı, öğrendiğin her şeyi uygulamaya koymalısın. Bu şekilde hatalarını görüp düzeltmen kolaylaşır ve kaymaya başlama süren kısalır.
İlk kayak deneyimini nerede yaşayacağın da bu spor için önem taşıyor. Çünkü parkurun sana ve amatör sporculara uygun olması gerekiyor. İlk kez yapıyorsan parkur seçiminde dikkat etmen gereken nokta pist sınıflandırması. En kolay va başlangıç seviyesinde parkurlar “yeşil pist” veya “yeşil parkur” olarak bilinir. Eğimi düşük olan bu parkurlarda dönüş alanları da geniştir. Yani kayma sürecinde çok az zorlukla karşılaşırsın.
Düşme riskini azaltan ve denge kurmayı kolaylaştıran başlangıç seviyesi parkurlarda diğer sporcular da senin gibi ilk deneyimlerini yaşıyor olabilirler. Bu da daha güvenli bir kayma ortamı oluşturur. Ayrıca bu pistlerde zemin daha yumuşak tutulur. Böylece düşmelerin sakatlanmayla sonuçlanma riski azalmış olur. Özetle ilk deneyimde başlangıç seviyesi parkur seçmen, rahatça kayarak özgüven kazanman için en doğrusu.
“Peki kayak nerelerde yapılır, en güzel parkurlar nerelerde?” diye soruyorsan bu sorunun cevabı için “Kayak Nerelerde Yapılır?” başlıklı yazımızı okuyabilirsin. Tatile çıkmadan ve kaymaya başlamadan önce ihtiyaç duyduğun ürünleri almak için ise House of SuperStep’i ziyaret etmeyi unutma.